De gijzeling
18 October 2006
By on 18:22

Als kind mocht ik graag naar school gaan. Rekenen vond ik geweldig. Ik kan mij herinneren dat ik halverwege de eerste klas het rekenboek uit had, en mij met de leerstof van de tweede klas mocht bezighouden. Geweldig vond ik dat. De eerste jaren op de lagere school waren een onbezorgde tijd. Aan het eind van de vijfde klas kwam aan deze onbezorgde tijd een einde door een vrij ingrijpende gebeurtenis.

Tijdens de jaren zeventig werd Nederland opgeschrikt door terreurakties van Zuidmolukse jongeren. Wie herinnert zich niet de treinkaping bij Wijster. De treinkaping in Wijster was in december 1975 en kreeg ik bewust mee. We volgden het nieuws op radio en tv. Verschrikkelijk vonden wij het. Tijdens deze aktie werden de machinist en twee passagiers omgebracht. Anderhalf jaar later vonden er opnieuw twee akties plaats. Op 23 mei 1977 kaapten 9 Zuidmolukkers de intercity Assen-Groningen ter hoogte van De Punt. Tegelijkertijd gijzelden 4 Zuidmolukkers de openbare lagere school in Bovensmilde.

We zaten die maandagochtend met zijn allen in een kring om over het weekend te praten. Toen ik tijdens het kringgesprek naar buiten keek, had ik ze al zien lopen. Niets vreemds aan want in ons dorp woonden veel Molukkers en onze school stond vlak naast het Molukse gedeelte van het dorp. Enige tijd later kwam één van de Molukkers ons klaslokaal binnen. Hij had een pistool in zijn handen en vertelde ons dat we mee moesten komen naar de aula. Onze leraar vroeg wat er aan de hand was maar de reactie van de Molukker deed mij beseffen dat er iets heel raars aan de hand was. Toen we in de aula kwamen bleek dat alle leerlingen daar aanwezig waren. We mochten niet naar huis en de leraren hebben hun best gedaan om ons bezig te houden.

Ik was bang en voelde me alleen. Huilen deed ik niet en voor mijn gevoel beleefde ik het als een soort film. Het waren vier lange dagen waarvan ik mij veel dingen kan herinneren. Het liggen op de grond als er buiten de school iets aan de hand was, het dichtplakken van de ramen met krantenpapier, de eerste politieauto die voorzichtig richting de school reed en op veilige afstand bleef staan, het slapen op een deken op de koude vloer, het eerste nieuwsbericht op de radio waarin we hoorden dat er ook een trein gekaapt was, de kinderen die ziek werden en weg mochten, het zingen omdat er twee kinderen jarig waren, het moment dat we ons moesten wassen en eindelijk schoon ondergoed kregen, de appel die we kregen na deze wasbeurt, de laatste nacht slapen op een luchtbed, het niet naar de wc durven gaan omdat ik dan langs de bezetters moest lopen en het roepen vanuit het raam van de school.

Vooral het laatste kan ik mij heel goed herinneren. Ons werd verteld dat we door dat roepen misschien wel eerder naar huis mochten. ‘Van Agt, wij willen leven!’. Lang heb ik deze tekst niet meer over mijn lippen kunnen krijgen, toen riepen we het vol overgave. Nog steeds kan ik heel slecht naar beelden van dit moment kijken. Ook herinner ik mij dat we met een bus naar Schiphol zouden gaan en dat we zouden gaan vliegen. Eén van de bezetters liet ons een handgranaat zien waarmee ze de hele school konden opblazen. Wanneer we de bezetters vroegen wanneer we naar huis mochten konden ze ons daar geen antwoord op geven.

Van de vier bezetters kan ik mij drie heel goed herinneren. De in mijn ogen leider van het viertal had een kaalgeschoren hoofd. In het midden had hij een soort korte hanenkam laten staan. De tweede die ik mij goed kan herinneren had lang haar en hij had een soort band gekregen met één van de kinderen. Hij las haar voor en ik zie haar nog bij hem op schoot zitten. Ook maakte hij tekeningen voor de kinderen die jarig waren. De andere twee kan ik mij minder goed herinneren wel weet ik dat één van deze twee vrij nors was. Tijdens de laatste nacht sliepen we op luchtbedden maar ik was tijdens mijn slaap van het luchtbed gerold en durfde daar niet meer op te gaan liggen. Ik was bang. Bang voor een reactie. Er was rumoer in de school maar liggend op de grond in het donker wist ik niet wat er aan de hand was. Wel wist ik dat het raam openstond en dat de Molukker die bij ons in het lokaal was, de loop van het geweer naar buiten gericht had. Bij het heen en weer lopen hoorde ik een aantal kogels op de grond vallen. Achteraf werden op dat moment de zieke kinderen per ambulance afgevoerd naar het ziekenhuis. Hoe lang dit geduurd heeft weet ik niet. Zomaar uit het niets kwam één van de leraren het lokaal binnen en begon ons wakker te maken om te vertellen dat we naar huis mochten. In groepjes, sommige gehuld in dekens, liepen we naar de klaarstaande bus. De chauffeur zat met zijn handen omhoog achter het stuur. Vlak voordat ik naar buiten stapte werd ik door de Molukker met de hanekam nog even bij mijn hand gepakt. Uiteindelijk mocht ik ook richting de bus lopen. Toen alle kinderen in de bus zaten en ook onze leraar instapte, zwaaiden we naar de bezetters en de leraren, wij gingen eindelijk naar huis.

We reden om de kleuterschool en op de hoek bij de Molukse wijk zag ik Molukse vrouwen met gekleurde doekjes naar ons zwaaien. Zij waren ook blij dat wij naar huis mochten. We werden naar het opvangcentrum bij de kerk gebracht. Daar werden we onderzocht door een arts en kregen we appelsap te drinken. Toen was het wachten totdat je naam genoemd werd en je naar je ouders mocht. Een aantal kinderen begonnen over te geven en zij werden alsnog op een brancard gelegd en naar het ziekenhuis gebracht. Van het drinken van de appelsap werd ik misselijk en ik moest ook overgeven. Maar ik wilde zo graag naar huis dat ik probeerde om het binnen te houden. Gelukkig lukte dat en kon ik met mijn ouders naar huis. De arts hoorde ik met mijn moeder praten, iets over beschuiten, de arm van mijn vader om mijn schouders tijdens het naar de auto lopen gaf me een veilig gevoel. Thuisgekomen stonden mijn broers en een tante te wachten bij de garagedeur. Zonder iets te zeggen ben ik naar binnen gelopen. Het eerste wat ik heb gedaan toen ik thuis was, was overgeven.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>